Δύο ευρωπαϊκά συστήματα για τα σύνορα βρίσκονται αυτή την περίοδο στην επικαιρότητα: το EES (Entry/Exit System), που ήδη λειτουργεί, και το ETIAS, που δεν έχει ακόμη ξεκινήσει. Και τα δύο αφορούν πολίτες χωρών εκτός ΕΕ, όχι τους Έλληνες και τους άλλους Ευρωπαίους πολίτες. Επηρεάζουν όμως την κίνηση στα αεροδρόμια και όσους ταξιδεύουν με συγγενείς, φίλους ή συνεργάτες από τρίτες χώρες.
Τι είναι το EES
Το EES αντικαθιστά τη σφραγίδα στο διαβατήριο με ηλεκτρονική καταγραφή. Οι πολίτες τρίτων χωρών που έρχονται για σύντομη διαμονή δίνουν δακτυλικά αποτυπώματα και φωτογραφία προσώπου στην πρώτη είσοδο, και το σύστημα καταγράφει κάθε είσοδο και έξοδο.
| Ημερομηνία | Εξέλιξη |
|---|---|
| 12 Οκτωβρίου 2025 | Επίσημη έναρξη, σταδιακά σε κάθε χώρα |
| 10 Απριλίου 2026 | Λειτουργία σε όλα τα εξωτερικά σημεία συνόρων |
| 6 Σεπτεμβρίου 2026 | Λήξη της μεταβατικής ευελιξίας |
Μέχρι τις 6 Σεπτεμβρίου, οι αρχές μπορούσαν να αναστέλλουν προσωρινά τους βιομετρικούς ελέγχους όταν σχηματίζονταν μεγάλες ουρές. Η δυνατότητα αυτή έληξε και, σύμφωνα με τους Times του Λονδίνου, δεν προβλέπεται η ανανέωσή της.
Τι ισχύει για την Ελλάδα
Όπως μετέδωσαν ο Guardian και η «Καθημερινή», εννέα χώρες, ανάμεσά τους η Ελλάδα, η Γαλλία, η Ιταλία και η Πορτογαλία, ενημέρωσαν τις Βρυξέλλες ότι χρειάζονται περισσότερο χρόνο για την πλήρη εφαρμογή του EES σε πολυσύχναστα αεροδρόμια. Στον κατάλογο περιλαμβάνονται επίσης η Γερμανία, η Μάλτα, η Ολλανδία, η Ελβετία και το Βέλγιο. Η Ισπανία, που είχε επίσης αρχικά προβλήματα, εφαρμόζει πλέον πλήρως το σύστημα.
Κατά τον Guardian, οι καθυστερήσεις σε αυτές τις χώρες δεν αφορούν όλα τα σημεία εισόδου. Εκπρόσωπος της Κομισιόν δήλωσε στην i Paper ότι η Επιτροπή βρίσκεται σε «στενή και εποικοδομητική επαφή» με τα κράτη αυτά και τους ζήτησε να αντιμετωπίσουν τις εκκρεμότητες έως το τέλος του έτους. Δεν έχει δημοσιευθεί επίσημη νομική παράταση.
Οι αεροπορικές πιέζουν για περισσότερο χρόνο. Η Ryanair ζήτησε να επανέλθει η ευελιξία τουλάχιστον έως τον Απρίλιο, αναφέροντας ουρές έως τρεις ώρες σε ορισμένα ευρωπαϊκά αεροδρόμια, ενώ η IATA ζήτησε παράταση ως το τέλος του χειμώνα.
ETIAS: δεν λειτουργεί ακόμη
Το ETIAS θα είναι ηλεκτρονική άδεια ταξιδιού για πολίτες χωρών που δεν χρειάζονται βίζα, όπως οι ΗΠΑ ή το Ηνωμένο Βασίλειο, για είσοδο σε 30 ευρωπαϊκές χώρες. Σύμφωνα με τον επίσημο ιστότοπο της ΕΕ:
- το σύστημα δεν λειτουργεί και δεν δέχεται αιτήσεις,
- το τέλος θα είναι 20 ευρώ,
- η ΕΕ θα ανακοινώσει την ημερομηνία έναρξης αρκετούς μήνες νωρίτερα.
Ο ιστότοπος αφαίρεσε την αναφορά σε έναρξη το τελευταίο τρίμηνο του 2026, χωρίς να δώσει νέα ημερομηνία. Δημοσιεύματα του κλάδου εκτιμούν ότι το ETIAS θα ξεκινήσει μέσα στο 2027.
Πρακτικές συμβουλές
- Αν ταξιδεύετε με άτομα που έχουν διαβατήριο τρίτης χώρας, υπολογίστε επιπλέον χρόνο στον έλεγχο διαβατηρίων, ιδίως στην πρώτη τους είσοδο.
- Μην πληρώσετε για «αίτηση ETIAS» σε οποιονδήποτε ιστότοπο· αιτήσεις δεν γίνονται ακόμη δεκτές.
- Για επίσημη ενημέρωση, χρησιμοποιήστε μόνο τον ιστότοπο travel-europe.europa.eu.